Rewolucja to zmiana wartości, nie jakaś banalna modyfikacja norm. Wraz z rewolucją rodzą się nowe sytuacje, nowe instytucje a stare warunki i przywileje są niszczone, atmosfera sprawiedliwości i równości zaczyna zajmować miejsce tyranii i podziałów społecznych.
Alfredo Bonanno

Jesteś na archiwalnej wersji strony internetowej - przejdź na aktualną wersję rozbrat.org

Zapomniana historia: Nestor Machno w Polsce

Oficyna Trojka
oklad-mach-dMichał Przyborowski, Dariusz Wierzchoś - Machno w Polsce, Poznań 2012, s.275.

Zakup książkę w sklepie internetowym Oficyny Trojka

Aleksander Szubin - Zarys biografii Nestora Iwanowicza Machno
Nakładem poznańskiej Oficyny Trojka ukazała się właśnie książka Michała Przyborowskiego i Dariusza Wierzchosia pt. Nestor Machno w Polsce. Przedstawia ona głośną w okresie międzywojennym sprawę uwięzienia przez polskie władze atamana Ukraińskiej Armii Powstańczej Nestora Machno i jego współpracowników.

Okres rewolucji rosyjskich i wojny domowej lat 1917-1921 był czasem idealnym dla działalności różnej maści watażków, którzy chcieli na gruzach imperium carów utworzyć swe państwo. Jednym z nich był pochodzący z Hulaj – Pola, Nestor Machno. W owym czasie na Ukrainie był on osobą powszechnie znaną. Jego formacje walczyły przeciw petlurowcom, białogwardzistom, bolszewikom.   Przez lata polska historiografia, nie skupiała, się nad jego postacią. W czasach PRL, poruszano problematykę związaną z jego działalnością. Lecz z oczywistych względów politycznych poza niewielkimi wyjątkami rzadko wspominano o swoiście pojmowanej przez niego idei anarchizmu. Transformacja ustrojowa 1989 roku stworzyła nowe możliwości w tej kwestii. Jednak z biegiem czasu okazało się, iż o postaci Nestora Machny pisze się w krótkich formach artykułów naukowych, czy ogólnikowych reportażach. Ten stan rzeczy zmienia praca pt. „Machno w Polsce”.

Jej celem jest przedstawienie wszelkich aspektów działalności politycznej Nestora Machny. Porusza problem profilu psychologicznego, nad którym w zasadzie polska historiografia nigdy się nie skupiała. Autorzy starali się również pokazać najnowszy stan badań nad jego relacjami z najbliższym otoczeniem. Poruszono również kwestie odbioru Polaków przez Nestora Machno w różnych okresach, jego życia. W pracy podjęto próbę pokazania stosunku Polaków do Machny, w tym również władz Polskich.

Bazą książki są przede wszystkim materiały wytworzone w Polsce. Pochodzą one między innymi z zasobu Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Centralnego Archiwum Wojskowego w Rembertowie oraz Archiwum Państwowego w Bydgoszczy. Nie oznacza to jednak, że podczas prac nie korzystano z zagranicznych materiałów. W książce wykorzystano materiały z National Archives w Wielkiej Brytanii czy Prefektury Policji w Paryżu. Nie pominięto również materiałów rosyjskich.

Książka podzielono na trzy części. W pierwszej przedstawiono działalność Nestora Machny w okresie jego młodości, rewolucji lutowej i wojny domowej na Ukrainie z lat 1918 – 1921. W rozdziale tym skoncentrowano się przede wszystkim na kształtowaniu się systemu ideologicznego bohatera książki, poglądach, kontaktach z Polakami, jak również sferze intymnej jego życia. Ta część rozważań koncentruje się także na ogólnej sytuacji kobiet żyjących ówcześnie na Ukrainie i ich walce w szeregach oddziałów machnowskich oraz formacji związanych z Machną.

Druga część skoncentrowana jest na emigracyjnym aspekcie życia i działalności Nestora Machny. Porusza problematykę funkcjonowania jego i towarzyszy w Rumunii, po ucieczce z terenów radzieckiej Ukrainy. Dotyka sfery kontaktów z różnymi ukraińskimi organizacjami działającymi na emigracji oraz próbuje przedstawić problem prowadzenia dywersyjnej działalności z terytorium rumuńskiego. Oprócz tego autorzy skoncentrowali się również na polskim wątku. Poruszono zagadnienia dotyczące całokształtu funkcjonowania Machny i najbliższych osób z jego otoczenia w strzałkowskim obozie dla internowanych. Omówiono problem kontaktów z polskimi i radzieckimi służbami specjalnymi. Nie zapomniano o procesie Machny i jego towarzyszy toczącym się w Warszawie. Zwieńczeniem tej części jest próba opisania życia Nestora Machny, jego rodziny po procesie warszawskim, jak również działań związanych z wyjazdem Machny do Niemiec i późniejszej ucieczki do Berlina. Rozdział ten omawia również kwestie kontaktów Machny z anarchistami w Berlinie i porusza ostatni etap życia w Paryżu.

Trzecia część pracy jest wyborem podstawowych materiałów archiwalnych pochodzących z Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Centralnego Archiwum Wojskowego w Rembertowie oraz Archiwum Państwowego w Bydgoszczy. W tej części książki zamieszczono również artykuły z ówczesnych gazet polskich, które szeroko relacjonowały proces Nestora Machny i dalszy jego pobyt w Polsce.

Praca adresowana jest do odbiorcy, który w prosty sposób chciałby zapoznać się z problemem kontaktów Nestora Machny z Polakami oraz Polską i całokształtem działalności jego ruchu. Pracę zaopatrzono w aparat naukowy, który, ma służyć, jako pomoc w zrozumieniu wielu skomplikowanych zagadnień, które związane, są z bohaterem książki.

Nie masz uprawnień, aby dodawać komentarze. Musisz się zarejestrować

Najnowsza publicystyka

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Niewiarygodny triumwirat: Ikonowicz, Zandberg... Witkowski

Polityka :: 28 lutego :: Komentarze (0)

Niewiarygodny triumwirat: Ikonowicz, Zandberg... Witkowski

Dziś poznańska WTK doniosła, że Waldemar Witkowski, polityk Unii Pracy, idzie do wyborów euro-parlamentarnych ramię w ramię z Adrianem Zandbergiem i Piotrem Ikonowiczem. Witkowski – możemy śmiało to napisać – jest jednym z najbardziej skompromitowanych działaczy tzw. lewicy. Przedstawiciel postkomunistycznej nomenklatury w najgorszym wydaniu. WTK wypomniało mu fakt, iż nie...

Więcej...

Dziki – protestować czy nie?

Ekologia :: 12 stycznia :: Komentarze (0)

Dziki – protestować czy nie?

Wróciłem ze studia telewizji WTK. Miałem tam pogadankę z poznańskim rzecznikiem PZŁ i posłem PiS na temat dzików. Była to „Otwarta Antena”, więc również widzowie dzwonili do studia. Jedna z pań powołała się na to, że nawet Komisja Europejska poparła Polskę w odstrzale dzików, więc „o co nam chodzi”. Ja...

Więcej...

Czy masowy odstrzał dzików jest potrzebny?

Ekologia :: 10 stycznia :: Komentarze (0)

Czy masowy odstrzał dzików jest potrzebny?

Mniej więcej od połowy zeszłego roku wiemy, że za rządów PiS nie będzie żadnej „dobrej zmiany dla zwierząt”. Ostatecznie nie wprowadzono oczekiwanych zmian w ustawie o ochronie zwierząt w tak ważnych kwestiach jak np. zakaz uboju rytualnego czy zakaz hodowli zwierząt futerkowych. Projekt nowelizacji ustawy padł pod presją lobby producentów...

Więcej...

Harry Cleaver, „Teoria kryzysu jako teoria walki klas” (PDF)

Walka klas :: 23 października :: Komentarze (0)

Harry Cleaver, „Teoria kryzysu jako teoria walki klas” (PDF)

Fragment wstępu do polskiego wydania książki Harrego Cleavera pt. Teoria kryzysu jako teoria walki klas, która w 2017 r. ukazała się nakładem Wydawnictwa A+. Cała książka w formacie PDF do pobrania tutaj.  

Więcej...

Sędzia w procesie osób oskarżonych po Czarnym Proteście jest uprzedzona do anarchistów?

Kontrola społeczna :: 08 września :: Komentarze (0)

Sędzia w procesie osób oskarżonych po Czarnym Proteście jest uprzedzona do anarchistów?

3 października 2016 roku w Poznaniu, część osób uczestniczących w tzw. czarnym proteście skierowała się, po zakończeniu głównej demonstracji, pod biuro PiS, by wyrazić swój sprzeciw wobec rządowych planów zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej. Na miejscu demonstrujący zastali policjantów, w których stronę ktoś z tłumu rzucił kilka świec dymnych. W odpowiedzi funkcjonariusze...

Więcej...

Translate page

Belarusian Bulgarian Chinese (Simplified) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hungarian Icelandic Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Norwegian Portuguese Romanian Russian Serbian Spanish Swedish Ukrainian