Wykład, 20 maja 2013 r. godz. 17.30., Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, ul. Klasztorna 24/25

Zapraszamy na prezenację Jarosława Urbańskiiego z OZZ inicjatywa Pracownicza oraz projekcję filmu "Tkacze", reż. Anna Molska.

"Związki zawodowe a formy zorganizowania się robotników i robotnic. Ujęcie z perspektywy historyczno-socjologicznej"

Organizacje i opór robotniczy przybierały, z historycznego punktu widzenia, różną formę ze względu na specyficzną sytuację ekonomiczną i strukturę społeczno-zawodową danego kraju, regionu czy branży. Na przykład w Wielkopolsce istotną rolę odgrywał z jednej strony agrarno-przemysłowy charakter regionu, a z drugiej szczególnie trwałe na tym terenie pozostałości instytucji feudalnych, których ostatnie przejawy zostały zniesione dopiero w latach 30. XX wieku. Ważny był też proces migracji wahadłowej do uprzemysłowionej części Niemiec i zorganizowania na terenie Westfalii

pierwszej polskiej masowej organizacji związkowej – Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. Polacy zorganizowani w autonomiczne związki zawodowe stanowili istotną siłę w kilku falach strajkowych jakie wstrząsnęły Niemcami w początkach XX wieku. Następnie jako reemigranci stanowili człon w walkach klasowych jakie przetoczyły przez Polskę i Wielkopolskę w latach 1919-1923.

Wielkopolska była centrum walk związkowych w przedwojennej Polsce i pozostała ważnym ośrodkiem oporu pracowniczego i związkowego latach po II wojnie światowej. W tym kontekście wydarzenia z 1956 roku nie są czymś zaskakującym. a wręcz naturalną konsekwencją wcześniejszych form ruchu pracowniczego na tym terenie. W latach 80. XX wieku ruch związkowy zaczął trącić na znaczeniu, ale nie oznaczało to, że opór pracowniczy nie ma miejsca. Ciągle powtarzające się cykle wystąpień społecznych dowodzą, że sprzeczności między kapitałem i pracą pozostają nadal nierozwiązanym dylematem. Pozostaje otwarte pytanie, jak dziś kształtują się formy organizacji pracowników i pracownic?

Film "Tkacze", reż. Anna Molska

Anna Molska (ur. w 1983 roku w Prudniku) W latach 2003-2008 studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dyplom w 2009 roku w Pracowni Przestrzeni Audiowizualnej prof. Grzegorza Kowalskiego. Współpracuje z Fundacją Galerii Foksal. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Film Tkacze opiera się na napisanym w 1892 roku dramacie niemieckiego noblisty, Gerharta Hauptmanna. Sztuka o tym samym tytule opisuje powstanie tkaczy w Górach Sowich w 1844 roku. Historię proletariackiego buntu Molska przeniosła we współczesne realia, zachowując fragmenty dialogów, chór i rozbudowane didaskalia. Siedzący na tle śląskiej kopalni bezrobotni górnicy słowami z dramatu Hauptmanna narzekają na panujący wyzysk. Scenie towarzyszą nagrania z codziennej pracy w kopalni węgla i dźwięk zagrzewającej do buntu pieśni tkaczy. Pieśń śpiewana w nowych realiach traci jednak swój rewolucyjny wydźwięk. Molska zadaje tym samym pytanie o aktualność lewicowej retoryki, zarówno tej XIX-wiecznej, jak i związanej z ruchem Solidarności z lat 80. XX wieku. Film został zrealizowany przez Fundację Galerii Foksal przy współpracy bytomskiej galerii Kronika. (informacja ze strony MSN w Warszawie)

Dzięki uprzejmości Artystki oraz Fundacji Galerii Foksal.

Miejsce: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, ul. Klasztorna 24/25, PoznaÅ„