Spotkanie Rzecznika Praw Obywatelskich


„Pętla zadłużenia byłych lokatorów

– roszczenia regresowe Miasta Poznania”

Próba wypracowania rozwiązania problemu

1 marca 2016 roku Godz. 12.00-14.30

Sala Błękitna

Urząd Miasta Poznania

Pl. Kolegiacki 17




Temat spotkania:

Miasto Poznań składa pozwy przeciwko osobom wobec których orzeczono eksmisję, a które pomimo wyroku eksmisyjnego, w oczekiwaniu na przyznanie przez Miasto Poznań lokalu socjalnego, zajmowały lub zajmują prywatne lokale mieszkalne. Miasto domaga się zwrotu od lokatorów odszkodowań wcześniej wypłaconych prywatnym właścicielom. Według Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów, dług lokatorów wobec Miasta przekracza łącznie 10 mln zł a sytuacja ta dotyczy ok. 330 mieszkań.



Opis stanu prawnego i faktycznego będącego podstawą dyskusji:

Sąd orzekając eksmisję w wielu sytuacjach przyznaje eksmitowanemu lokatorowi prawo do lokalu socjalnego. Podmiotem odpowiedzialnym za dostarczenie lokalu socjalnego jest właściwa gmina, która swój prawny obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego winna wykonać niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku sądowego (orzekającego eksmisję z prawem do lokalu socjalnego).

Miasto Poznań, z powodu zbyt małej liczby wolnych lokali socjalnych, nie wykonuje tego obowiązku w akceptowalnym przez właściciela mieszkania terminie. Do chwili dostarczenia lokalu socjalnego osoby, wobec których orzeczono eksmisję z prawem do lokalu socjalnego

1
oczekują na możliwość wyprowadzki, jednocześnie zajmując lokal będący (najczęściej) własnością osoby prywatnej, nawet przez kilka lat.

Zgodnie z treścią wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w Poznaniu z listopada 2011 roku, w zakresie zagwarantowania lokali socjalnych wystąpiły znaczne braki:

Stosunek liczby zawartych umów najmu lokalu socjalnego w ramach realizacji wyroków eksmisyjnych do liczby wyroków pozostających do realizacji wynosił: 2009 r. 1,74%, w 2010 r.

1,51% i 0,26% do 31 marca 2011 roku. Chociaż z następnego raportu NIK z 2014 roku wynika, że Miasto podjęło intensywne działania na rzecz zwiększenia liczby lokali socjalnych i liczba ta znacząco wzrosła, to i tak stan jest dalece niezadowalający z uwagi na bardzo dużą liczbę „starych” wyroków eksmisyjnych czekających na realizację od kilku lat.

Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów twierdzi, że gdyby Miasto Poznań szybciej wywiązało się z obowiązku wskazania lokali socjalnych, osoby wobec których orzeczono eksmisję przeprowadziłyby się do lokali socjalnych z niskim czynszem i w konsekwencji można by uniknąć:

(i) zadłużenia lokatorów wobec Miasta,

(ii) problemu właścicieli polegającego na braku możliwości dysponowania własnością przez okres zamieszkiwania osób oczekujących na lokal socjalny,

(iii) problemów właścicieli i Miasta Poznania związanych z powództwami właścicieli lokali przeciwko Miastu Poznań, oraz

(iv) problemów osób eksmitowanych i Miasta Poznania związanych z roszczeniami zwrotnymi (regresowymi) Miasta Poznania wobec tych osób.



Prowadzący spotkanie:

dr Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich



Uczestnicy spotkania:

1. Prezydent Miasta Poznania Jacek Jaśkowiak,

2. Pełnomocnik procesowy Urzędu Miasta Poznania r. pr. Hanna Owczarzak,

3. Pełnomocnik procesowy reprezentujący interesy lokatorów adw. Wojciech Gajda,

4. dr  hab.  Andrzej  Przymeński,  prof.  nadzw.  UEP,  Katedra  Socjologii  i  Ekonomii

Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu,

5. Katarzyna Czarnota, Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów,

6. Przedstawiciel Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu,

2
7. Przedstawiciel Delegatury NIK w Poznaniu,

8. Kamilla Dołowska, Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego w Biurze Rzecznika Praw

Obywatelskich,

9. Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, Główny Koordynator ds. Strategicznych Postępowań Sądowych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich.



Program spotkania (godz. 12:00-14:30):

1. Krótkie wprowadzenie do tematu – prawo do mieszkania w Konstytucji RP (wzmianka), cele i zadania władz publicznych w zakresie polityki mieszkaniowej i sposób ich realizacji –

Rzecznik Praw Obywatelskich

2. Rozkład obowiązków odszkodowawczych gminy oraz osób oczekujących na lokale socjalne – uregulowania prawne w zakresie możliwości regresowego dochodzenia świadczeń spełnionych przez gminę - Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego w Biurze Rzecznika

Praw Obywatelskich

3. Sytuacja byłych lokatorów - uwarunkowania prawne, społeczne, ekonomiczne i mieszkaniowe w Mieście Poznaniu - Prezydent Miasta Poznania, Wielkopolskie

Stowarzyszenie Lokatorów

4. Postępowanie sądowe zmierzające do uzyskania środków pieniężnych od byłego lokatora, które gmina uiściła na rzecz właściciela lokalu - pełnomocnik procesowy lokatorów oraz pełnomocnik procesowy Urzędu Miasta Poznania

5. Dyskusja

6. Wnioski i propozycje rozwiązania problemu

7. Stanowisko Władz Miasta Poznania.



Briefing prasowy – godz. 14.30